{"id":2310,"date":"2019-11-30T19:15:00","date_gmt":"2019-11-30T19:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310"},"modified":"2025-04-07T22:46:49","modified_gmt":"2025-04-07T22:46:49","slug":"mu-buhamya-bwa-bamwe-mu-rubanza-rwa-neretse-hagaragayemo-kwivuguruza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310","title":{"rendered":"Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Bamwe mu batangabuhamya mu rubanza rwa Neretse Fabien ushinjwa ibyaha bya jenoside n\u2019ibyaha byibasiye inyokomuntu, rubera mu rukiko rwa Rubanda I Buruseli mu Bubiligi, bagaragaweho no kwivuguruza bageze imbere y\u2019urukiko, bagatanga ubuhamya butandukanye n\u2019ubwo batanze mu iperereza.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Umwe mu batangabuhamya ubu ufite imyaka 72, yavugiye imbere y\u2019urukiko ko Neretse nta jambo yari afite mu nama ya perefe yabereye mu Ruhengeri bamwe bavuga ko yari igamije gushishikariza abantu gukora jenoside. Abajijwe impamvu ibyo abwiye urukiko bitandukanye n\u2019ibyo yari yaratangaje mu 2013 ubwo hakorwaga iperereza, umutangabuhamya yavuze ko yarwaye bakamubaga amara, kandi ko ashaje.<\/p>\n\n\n\n<p>Mu batangabuhamya bamaze kunyura imbere y\u2019urukiko umwe niwe wahakanye ibyo yari yaravuze mu iperereza byose, abandi bagenda bahindura bimwe. Ibyo abatangabuhamya bakunze kwivuguruzaho ni ahabereye inama, uruhare rwa Neretse muri iyo nama, amagambo yavugiwe muri iyo nama, urupfu rwa Mpendwanzi ndetse n\u2019interahamwe bavuga ko zari iza Neretse.<\/p>\n\n\n\n<p>Zimwe mu mpamvu zituma abatangabuhamya bahindura imvugo ngo ni igihe gishize babajijwe kuko hashize imyaka hafi 10 iperereza ritangiye, abandi ngo batanze ubuhamya bakiri abasore none ngo barashaje, hari n\u2019abagenda bibagirwa ibyo babonye nyuma y\u2019imyaka isaga 25 jenoside yakorewe abatutsi ibaye mu Rwanda.<\/p>\n\n\n\n<p>Ku ruhande rw\u2019uregwa ngo basanga hari n\u2019izindi mpamvu; nk\u2019uko bitangazwa na Me Jean Flamme ngo harimo abahindura ubuhamya babitewe n\u2019inyungu bakurikiye, ndetse n\u2019ikibazo cy\u2019ababasemuriye nabi bakandika ibyo batavuze, bagera mu rukiko bakabivuguruza, ibyo urukiko rwo rufata nko kwivuguruza mu buhamya.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ingaruka ku rubanza<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Uku kwivuguruza kwa hato na hato kw\u2019abatangabuhamya bishobora kugira ingaruka ku migendekere y\u2019urubanza. Nk\u2019uko bitangazwa n\u2019umunyamategeko Me Ibambe Jean Paul, ngo aba batangabuhamya babaye ari abashinja bishobora gufasha uregwa kuko gushidikanya no kuvuguruzanya kw\u2019ibimenyetso bishinjura uregwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Me Ibambe akomeza avuga ko n\u2019ubwo aba batangabuhamya baba ari abashinjura, ngo urukiko rushingira ku byavuye mu kubahata ibibazo mu iburanisha, kuko ariho baba barahiriye kuvuga ukuri. Mu gihe umutangabuhamya agaragaweho no kubeshya urukiko kandi yarahiriye kuvugisha ukuri aba ashobora guhanwa.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u2019ubwo bamwe bagenda bivuguruza ariko, hari bake bagenda basubira mu buhamya bwabo nk\u2019uko babutanze mu myaka 10 ishize, kandi batajijinganya, ibi bikaba byarishimiwe n\u2019uruhande rw\u2019abunganira uregwa; Me Flamme avuga kuri umwe muri bo ati \u201cuyu ni umutangabuhamya wo kwizerwa (temoin credible).\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Umunyarwanda Neretse Fabien w\u2019imyaka 71 akurikiranweho ibyaha bya jenoside yakorewe abatutsi mu Rwanda mu 1994 n\u2019ibindi byaha byibasiye inyokomuntu, cyane cyane ibyo yakoreye I Nyamirambo mu mujyi wa Kigali aho yari atuye mbere ya Jenoside, n\u2019ibyo yakoreye mu byahoze ari perefegitura za Ruhengeri na Gisenyi cyane cyane ku musozi wa Mataba aho avuka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Francine Andrew Mukase<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bamwe mu batangabuhamya mu rubanza rwa Neretse Fabien ushinjwa ibyaha bya jenoside n\u2019ibyaha byibasiye inyokomuntu, rubera mu rukiko rwa Rubanda &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2311,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-2310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inkuru","latest_post"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza - FEZAA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza - FEZAA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bamwe mu batangabuhamya mu rubanza rwa Neretse Fabien ushinjwa ibyaha bya jenoside n\u2019ibyaha byibasiye inyokomuntu, rubera mu rukiko rwa Rubanda &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FEZAA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-30T19:15:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-07T22:46:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Me-Ibambe-Jean-Paul.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"482\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"439\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Francine Andrew SARO\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Francine Andrew SARO\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310\",\"url\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310\",\"name\":\"Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza - FEZAA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Me-Ibambe-Jean-Paul.jpg\",\"datePublished\":\"2019-11-30T19:15:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-07T22:46:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/39028b6da0a642ca970f1d4a60dbfbc8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Me-Ibambe-Jean-Paul.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Me-Ibambe-Jean-Paul.jpg\",\"width\":482,\"height\":439},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fezaa.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fezaa.com\/\",\"name\":\"FEZAA\",\"description\":\"Your Best Choice\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fezaa.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/39028b6da0a642ca970f1d4a60dbfbc8\",\"name\":\"Francine Andrew SARO\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b2ec90faabfb0b381c12c5ffcdeefeb33081ad0009f59b326c336653061bb49?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b2ec90faabfb0b381c12c5ffcdeefeb33081ad0009f59b326c336653061bb49?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Francine Andrew SARO\"},\"description\":\"Francine Andrew Saro is an award-winning Rwandan senior journalist with extensive experience in judicial, health science, environmental, and investigative reporting. She is the winner of the AI Journalism Challenge and is also a passionate documentarian of touristic and cultural experiences.\",\"sameAs\":[\"http:\/\/www.fezaa.com\"],\"url\":\"https:\/\/fezaa.com\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza - FEZAA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza - FEZAA","og_description":"Bamwe mu batangabuhamya mu rubanza rwa Neretse Fabien ushinjwa ibyaha bya jenoside n\u2019ibyaha byibasiye inyokomuntu, rubera mu rukiko rwa Rubanda &hellip;","og_url":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310","og_site_name":"FEZAA","article_published_time":"2019-11-30T19:15:00+00:00","article_modified_time":"2025-04-07T22:46:49+00:00","og_image":[{"width":482,"height":439,"url":"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Me-Ibambe-Jean-Paul.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Francine Andrew SARO","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Francine Andrew SARO","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310","url":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310","name":"Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza - FEZAA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Me-Ibambe-Jean-Paul.jpg","datePublished":"2019-11-30T19:15:00+00:00","dateModified":"2025-04-07T22:46:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/39028b6da0a642ca970f1d4a60dbfbc8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fezaa.com\/?p=2310"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#primaryimage","url":"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Me-Ibambe-Jean-Paul.jpg","contentUrl":"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Me-Ibambe-Jean-Paul.jpg","width":482,"height":439},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2310#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fezaa.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mu buhamya bwa bamwe mu rubanza rwa Neretse hagaragayemo kwivuguruza"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fezaa.com\/#website","url":"https:\/\/fezaa.com\/","name":"FEZAA","description":"Your Best Choice","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fezaa.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/39028b6da0a642ca970f1d4a60dbfbc8","name":"Francine Andrew SARO","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b2ec90faabfb0b381c12c5ffcdeefeb33081ad0009f59b326c336653061bb49?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b2ec90faabfb0b381c12c5ffcdeefeb33081ad0009f59b326c336653061bb49?s=96&d=mm&r=g","caption":"Francine Andrew SARO"},"description":"Francine Andrew Saro is an award-winning Rwandan senior journalist with extensive experience in judicial, health science, environmental, and investigative reporting. She is the winner of the AI Journalism Challenge and is also a passionate documentarian of touristic and cultural experiences.","sameAs":["http:\/\/www.fezaa.com"],"url":"https:\/\/fezaa.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2310"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2312,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2310\/revisions\/2312"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}