{"id":2304,"date":"2019-12-20T19:09:00","date_gmt":"2019-12-20T19:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304"},"modified":"2025-04-07T22:46:37","modified_gmt":"2025-04-07T22:46:37","slug":"bwa-mbere-mu-mateka-umunyarwanda-ahamijwe-jenoside-nurukiko-rwo-mu-bubiligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304","title":{"rendered":"Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Urubanza rw\u2019umunyarwanda Neretse Fabien rwaberaga mu rukiko rwa rubanda rw\u2019I Buruseli mu Bubiligi rwarangiye uru rukiko rumuhamije ibyaha yashinjwaga, birimo jenoside yakorewe abatutsi mu Rwanda mu 1994 ndetse n\u2019ibyaha byibasiye inyokomuntu, yakoreye I Nyamirambo mu Mujyi wa Kigali aho yari atuye, no mu byahoze ari perefegitura za Ruhengeri na Gisenyi cyane cyane ku musozi wa Mataba aho yari atuye.\u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ni urubanza rwagaragayemo udushya dutandukanye aho mu ntangiriro zarwo ubushinjacyaha bwiyemereye ko bwitiranije Neretse Fabien bukavuga ko yari umusilikare mu ngabo za leta ya Habyarimana afite ipeti rya liyetona nyamara bikaza kugaragara ko uwabaye umusirikare ari Neretse Emmanuel utararegwaga muri uru rubanza.<\/p>\n\n\n\n<p>Ibi abunganizi b\u2019uregwa bakaba barabishingiyeho basaba ko urubanza rwateshwa agaciro umukiriya wabo akagirwa umwere ngo kuko yabeshyewe. Abacamanza bayobowe na Madamu Sophie Leclerq bamaze kwiherera bemeza ko urubanza rukomeza ngo kuko uretse kwibeshya ko Neretse Fabien yaba yarabaye umusirikare, ibindi byose byerekanaga ko Neretse Fabien ariwe uregwa muri urwo rubanza.<\/p>\n\n\n\n<p>Ikindi cyashidikanijweho urubanza rugitangira ni imyaka ya Naretse aho bamwe bavugaga ko ari 67 nyamara bikaza kugaragara ko ari 71. Izi mpaka za hato na hato zagiye zituma habaho guterana amagambo hagati y\u2019umucamaza n\u2019umwe mu bunganizi b\u2019uregwa witwa Me Jean Flamme<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Abatangabuhamya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ikindi cyagaragaye muri uru rubanza ni ukwisubiraho kwa bamwe mu batangabuhamya bagombaga kuza mu rukiko bakaza kwandikira umucamanza bavuga ko batakije. Zimwe mu mpamvu batanze harimo uburwayi, umutekano wabo ndetse n\u2019impamvu zabo bwite.<\/p>\n\n\n\n<p>Abatangabuhamya bagaragaye imbere y\u2019urukiko nabo bamwe muri bo baranzwe no kwivuguruza, ubuhamya bari baratanze mu iperereza bagera imbere \u2018urukiko bakabuhindura. Mu mpamvu batangaga ngo harimo kuba batangiye gusaza bityo bakibagirwa bimwe mubyo bari baravuze mbere, abandi ngo bararwaye baribagiwa, hari n\u2019uwavuze ko ibyo yari yavuze mbere yari yabitegetswe.<\/p>\n\n\n\n<p>Umutangabuhamya umwe wenyine niwe abunganira uregwa bavuze ko ari uwo kwizerwa (temoin credible), mu gihe hari uwo ababuranira abahagarariye inyugu z\u2019abarokotse muri uru rubanza (societe civile) bo bise \u201ctemoins autriche\u201d wagereranya n\u2019umutangabuhamya uhisha ibigaragara.<\/p>\n\n\n\n<p>Mu buhamya bw\u2019abantu 126 bwatanzwe muri uru rubanza, harimo ubuhamya bw\u2019abantu 11 bapfuye mbere y\u2019uko urubanza ruba, ubuhamya bwabo bukaba bwarasomewe urukiko. Abandi batangabuhamya batanze ubuhamya bwabo hifashishijwe ikoranabuhanga (video-conference), ndetse abandi babutanga mu rukiko aho urubanza rwaberaga.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Inyangamugayo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Inteko iburanisha yari igizwe n\u2019abacamanza batatu n\u2019inyangamugayo 12 zatowe mu benegihugu b\u2019ababiligi. Nyuma yo kumva impande zose ziri mu rubanza ndetse n\u2019ubuhamya bwose, inyangamugayo zagiye kwiherera ngo zisubize ibibazo 18 bizashingirwaho n\u2019urukiko hemezwa niba uregwa bimuhama cyangwa abaye umwere. Nyuma y\u2019umwiherero wamaze amasaha asaga 51, inyangamugayo zashubije \u201cyego\u201d ku bibazo 16 muri 18.<\/p>\n\n\n\n<p>Urubanza rwa Neretse Fabien rwatangiye kuburanishwa kuwa 7 Ugushyingo 2019 mu rukiko rwa rubanda rw\u2019I Buruseli mu Bubiligi rusozwa kuwa 20 Ukuboza 2019.&nbsp; Inteko y\u2019inyangamugayo ikaba yamuhamije ibyaha bya jenoside, ibyaha by\u2019intambara n\u2019ibyaha byibasiye inyokomuntu yakoze hagati yo kuwa 6 Mata no kuwa 14 Nyakanga 1994; hakaza gukurikiraho ko urukiko rumukatira igihano gikwiranye n\u2019ibyaha yahamijwe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Francine Andrew Mukase<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Urubanza rw\u2019umunyarwanda Neretse Fabien rwaberaga mu rukiko rwa rubanda rw\u2019I Buruseli mu Bubiligi rwarangiye uru rukiko rumuhamije ibyaha yashinjwaga, birimo &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2305,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-2304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inkuru","latest_post"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi - FEZAA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi - FEZAA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Urubanza rw\u2019umunyarwanda Neretse Fabien rwaberaga mu rukiko rwa rubanda rw\u2019I Buruseli mu Bubiligi rwarangiye uru rukiko rumuhamije ibyaha yashinjwaga, birimo &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"FEZAA\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-12-20T19:09:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-07T22:46:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/neretse-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"416\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"319\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Francine Andrew SARO\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Francine Andrew SARO\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304\",\"url\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304\",\"name\":\"Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi - FEZAA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/neretse-1.jpg\",\"datePublished\":\"2019-12-20T19:09:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-07T22:46:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/39028b6da0a642ca970f1d4a60dbfbc8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/neretse-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/neretse-1.jpg\",\"width\":416,\"height\":319},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/fezaa.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fezaa.com\/\",\"name\":\"FEZAA\",\"description\":\"Your Best Choice\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fezaa.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/39028b6da0a642ca970f1d4a60dbfbc8\",\"name\":\"Francine Andrew SARO\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b2ec90faabfb0b381c12c5ffcdeefeb33081ad0009f59b326c336653061bb49?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b2ec90faabfb0b381c12c5ffcdeefeb33081ad0009f59b326c336653061bb49?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Francine Andrew SARO\"},\"description\":\"Francine Andrew Saro is an award-winning Rwandan senior journalist with extensive experience in judicial, health science, environmental, and investigative reporting. She is the winner of the AI Journalism Challenge and is also a passionate documentarian of touristic and cultural experiences.\",\"sameAs\":[\"http:\/\/www.fezaa.com\"],\"url\":\"https:\/\/fezaa.com\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi - FEZAA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi - FEZAA","og_description":"Urubanza rw\u2019umunyarwanda Neretse Fabien rwaberaga mu rukiko rwa rubanda rw\u2019I Buruseli mu Bubiligi rwarangiye uru rukiko rumuhamije ibyaha yashinjwaga, birimo &hellip;","og_url":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304","og_site_name":"FEZAA","article_published_time":"2019-12-20T19:09:00+00:00","article_modified_time":"2025-04-07T22:46:37+00:00","og_image":[{"width":416,"height":319,"url":"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/neretse-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Francine Andrew SARO","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Francine Andrew SARO","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304","url":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304","name":"Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi - FEZAA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/neretse-1.jpg","datePublished":"2019-12-20T19:09:00+00:00","dateModified":"2025-04-07T22:46:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/39028b6da0a642ca970f1d4a60dbfbc8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fezaa.com\/?p=2304"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#primaryimage","url":"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/neretse-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/fezaa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/neretse-1.jpg","width":416,"height":319},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fezaa.com\/?p=2304#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/fezaa.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bwa mbere mu mateka umunyarwanda ahamijwe jenoside n\u2019urukiko rwo mu Bubiligi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fezaa.com\/#website","url":"https:\/\/fezaa.com\/","name":"FEZAA","description":"Your Best Choice","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fezaa.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/39028b6da0a642ca970f1d4a60dbfbc8","name":"Francine Andrew SARO","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/fezaa.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b2ec90faabfb0b381c12c5ffcdeefeb33081ad0009f59b326c336653061bb49?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1b2ec90faabfb0b381c12c5ffcdeefeb33081ad0009f59b326c336653061bb49?s=96&d=mm&r=g","caption":"Francine Andrew SARO"},"description":"Francine Andrew Saro is an award-winning Rwandan senior journalist with extensive experience in judicial, health science, environmental, and investigative reporting. She is the winner of the AI Journalism Challenge and is also a passionate documentarian of touristic and cultural experiences.","sameAs":["http:\/\/www.fezaa.com"],"url":"https:\/\/fezaa.com\/?author=2"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2304"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2306,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2304\/revisions\/2306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fezaa.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}